Başa Dön

MAKALELER

Wechsler Çocuklar İçin Zekâ Ölçeği – IV (WISC – IV)

Wechsler Çocuklar İçin Zekâ Ölçeği – IV (WISC – IV)

Gerçek bir ihtiyaç halinde uzmanlara oldukça önemli bilgiler sağlayan zeka testleri çocuğun durumunun değerlendirilmesi ve tedavi planının yapılması iççin önemli bir yere sahiptir. Günümüzde bunlardan en önemlisi Wechsler Çocuklar İçin Zekâ Ölçeği- IV (WISC-IV)’dir.

Önceki uygulama formu olan WISC – R, 1980 normlarına ait olduğu için günümüzde uygulanması kabul görmemektedir. Sonuçları geçersiz ve uygulanması etik değildir (WISC –R uygulandığı zaman, çocuğun performansı olduğundan yüksek olarak görülmekte ve normal düzeydeki birçok çocuk ‘üstün’ olarak etiketlenmektedir). Şuan günümüzde de uygulandığı bilindiği için, uzmanlar ve aileler tarafından bu bilgiye dikkat edilmesi önemlidir.

Wechsler Çocuklar İçin Zekâ Ölçeği – IV (WISC – IV) Wechsler ölçeklerinden en günceli olup, 6 yaş 0 ay ile 16 yaş 11 ay yaş aralığındaki çocukların bilişsel yeteneklerini en kapsamlı şekilde ölçebilen ve aynı zamanda birçok dünya ülkesinde de dahil olmak üzere, Türkiye’de de yaygın olarak kullanılan klinik ölçme aracıdır.

Güvenirliği uzmanlarca kabul gören bu ölçek sayesinde, belirli bilişsel yeteneklerin karşılığı; genel zihinsel yeteneği temsil eden puanlar ve genel zihinsel yeteneğin alt testlerini temsil eden puanlar aracılığıyla hesaplanmaktadır.

WISC-IV, 10 temel alt testten ve 5 yedek alt testten oluşan bir uygulama ölçeğidir. Temel alt testleri; sözel bilgi, sözel ifade, algısal akıl yürütme ve organizasyon, sosyal bilgi, kısa süreli işitsel bellek, dikkat, konsantrasyon, zihinsel işlemleme hızı, görsel-motor ve ince motor koordinasyon becerileri hakkında bilgi vermektedir. 10 temel alt test alanlarını temsil eden puanların toplamından da bireyin genel bilişsel yeteneğini temsil eden puan elde edilmektedir.

• Sözel Kavrama, Algısal Akıl Yürütme, Çalışma Belleği ve İşlemleme Hızı olarak 4 bölümde toplanan bu test alanları, çocukların hangi yetenek alanları hakkında bilgi vermektedir?

Sözel Kavrama; Sözel olarak akıl yürütme, kavrama, okuduğunu ve dinlediğini anlama, sözel olarak ifade etme yeteneklerini kullanarak ilgili alan hakkında detaylı bilgi vermektedir. Çocukların test aşamasında bu alanla ilgili yaptığı her uygulama; işitsel uyaranı anlama, geçmişte depoladığı bilgiye ulaşma, tepkileri sözel olarak ifade etme yeteneği gerektirir. Sözel bilgi; çocuğun hayatı boyunca öğrendiği beceri, bilgi ve deneyim kullanma yeteneğini temsil eder. Sözel kavrama alanı çocukların, dil ve kültür alanlarında yeterli olup olmadıklarını gözlemleme fırsatı sağlar. Bu alanda zorlanan çocuklar okumayı öğrenmede güçlük, harfleri karıştırma, akıcı okuyamama, okuduğunu anlayamama, okuduğu şeyi hatırlayamama ve anlatamama gibi sorunlar yaşayabilir. Sözel kavrama alanı aynı zamanda, çocukların okul başarısının nasıl ilerleyeceği hakkında uzmanlara ve ailelere önemli ipuçları vermektedir. Özellikle ses çıkarma ve hecelemede sorun yaşayan çocuklarda, işitsel işlemleme becerisinin desteklenmesi konusunda yol göstericidir.

Algısal Akıl Yürütme; Çocuğun geçmiş bilgilerinden bağımsız olarak yeni sorunları çözme becerisi anlamına gelen akıcı akıl yürütme yeteneğini ölçer. Bu alanda zorluk yaşayan çocuklar, kavramlar arası ilişki kurmada güçlük, okuduğunu anlayamama ve henüz okuduğu şeyi hatırlayamama, yönergeleri takip etmede zorluk, bir işi yaparken bir sonraki adımda ne yapacağına karar verememe, harita okuyamama ve özellikle matematik alanında sorunlar yaşayabilir. Bu alan çocukların görsel imajlar üzerinden düşünebilmesini ve görsel bilgiyi yorumlamasını, görsel uyaranları ayırt etmesini, bir problemi nasıl çözeceğine karar vermesini ve eldeki verilerden bir sonuca ulaşmasını sağlar. Her görev, görsel olarak sunulan sözsüz materyali kullanarak akıl yürütme yetenekleri gerektirir. Testler uzmanlara ve ailelere çocuğun görsel motor koordinasyon, hız ve görsel- uzamsal becerileri hakkında bilgiler sunar.

Çalışma Belleği; Algılama yoluyla gelen bilgi kısa süreli hafızaya gelir ve çok sınırlı bir miktarı tutulur. Bu şekilde duyu organlarından gelen bilginin bir kere kullanılmak üzere saklanması bu alanda yeterli olmayla sağlanır. Yapılan işe uzun süreli odaklanabilmeyi, planlanan bir aktiviteyi bitirmeyi, işleri sırasına uygun yapabilmeyi, ortamda dikkat dağıtıcı etkenler olsa bile bir işe odaklanabilmeyi, aynı zamanda iki işle ilgili durumu aynı anda takip edebilmeyi sağlar. Bu alanda zorluk yaşayan çocuklar, başladıkları işleri tamamlayamaz, bir işten diğerine hızlı geçişler yapar. Dikkatini sürdürmede zorlanan bu çocuklar, aynı anda iki işi yapmada güçlük, dikkat dağıtıcı etkenlerden daha kolay etkilenme ve önemsiz detayları görmezden gelemediği için asıl önemli olan şeylere odaklanmakta sorun yaşayabilir. Her görev, seçme ve izleme dikkati gerektirir. Bu gruptaki testlerin bazıları hemen kaydetme yeteneğini de gerektirir. Hemen kaydetmede zorluk yaşayan çocuklar, yeni bilgi öğrenirken daha sık tekrarlamaları gerekir. Bu alan uzmanlara ve ailelere çocuğun öğrenme haritası çıkarılmasına yardımcı olan önemli bilgiler sunar.

İşlemleme Hızı; Çocuğun bilgiyi ne kadar hızlı ve doğru bir şekilde işleyebildiğini değerlendirir. Hızla ilgili zorluk çeken çocuklar, bilgiyi işleme ve çalışmalarını tamamlama için daha fazla zamana ve bununla birlikte özel bir çalışma yöntemine ihtiyaç duyar. İşlemleme hızı yavaş olan çocuklar, evde veya okulda bitirmesi gereken işleri daha uzun sürede bitirme, grupla çalışma yaparken en son bitirme, çoğu görevi zor bulma ve yapmaktan kaçınma, bir konuşmayı devam ettirmede güçlük çekme ve öğretmenin söylediklerini not tutmada zorlanma gibi sorunlar yaşayabilir. Testlerdeki görev, görsel ve işitsel olarak dikkatini sürdürme, aynı zamanda gayretin sürdürülmesi, hız gibi çoklu motor tepkiler gerektirir. Ailelere ve uzmanlara çocuğun dışarıdan gelen bilgiyi alma, anlamlandırma ve yanıt verme hızıyla ilgili detaylı bilgi vermektedir.

Neden WISC-IV testini tercih etmeliyim?

Öncelikle WISC-IV testinin çocuğun zeka alanlarına ait gerçeğe en yakın ve doğru bilgileri vermesi açısından en güncel test olduğu aileler tarafından bilinmelidir.

WISC-IV, sadece zeka testi olarak düşünülmemekte, çocuğun yaşamının her alanı hakkında yönlendirmeler yapılabilmesi için kaynak olarak görülmektedir. Çocuğun yaşamında karşılaştığı birçok zorlanma durumunun ortaya çıkarılmasında ve yaşanan zorlukların detaylandırılması konusunda yardımcı bilgiler sunmaktadır. WISC-IV, çocuğun var olan potansiyelinin değerlendirilmesi, öne çıkan yeteneklerinin varlığı durumunda yönlendirmelerin yapılması ve geri kalma riski taşıyan yetenek alanlarının desteklenmesi yönünde detaylı bilgiler vermektedir.

WISC-IV, öğrenme güçlüğü, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, ders başarısızlığı, algılama ve anlama güçlüğü, okula uyum sorunları, içe kapanıklık, sosyal kaygılar, okul fobisi, özgüven eksikliği, iletişim problemleri, sınav kaygısı, inatçılık, saldırganlık, karşıt olma/ karşıt gelme bozukluğu, dürtü kontrol bozuklukları, evden/ okuldan kaçma... gibi yaşanan zorlanma durumlarının çocukların zeka düzeyi ile ilişkili olup olmadığı yönünde zaman zaman bilgi verebilmektedir.

Normalin üstü, normalin altı ya da normal zekaya sahip olan her çocuk bu alanlarla ilgili zorluk yaşayabilir.

Çocuğuma Hangi Durumda WISC-IV yaptırmalıyım?

Çocuğunuz çoğunlukla bir psikolog, psikiyatr, okul rehberlik servisi, öğretmen veya özel eğitim kurumu tarafından bir zeka testine yönlendirilebilmektedir. Okul, aile ya da bireysel olarak yaşadığı problemlere yönelik, uzmanların yönlendirme amacına göre test yaptırılabilir.

Testin sonucu aileler olarak bize nasıl fayda sağlar?

WISC-IV uygulamasının tamamlanmasından sonra, hazırlanan rapor ile çocuğun değerlendirilen yetenek alanlarında nasıl bir performans sergilediğini, hangi alanlarda öne çıktığı ve bu öne çıkan alanların yönlendirilmesinin planlanmasında, hangi becerilerinin daha çok desteklenmesi gerektiği, akademik başarısını ve okul performansını arttırmaya yönelik olan yetenek alanlarının belirlenmesi gibi birçok konuda aileye detaylı olarak bilgi sunar. Bunun yanı sıra, uygulama öncesi aileden alınmış olan çocuğun gelişim öyküsü ve uygulama sırasında uygulayıcı uzman tarafından gözlemlenen davranışlar klinik olarak değerlendirmeye dahil edilir ve raporun öneri kısmında hem ailelere hem de okula yol gösterecek aynı zamanda, çocuğun zeka ve psikolojik gelişimini destekleyecek tavsiyeler ve gerekli yönlendirmeler yapılmaktadır.

Çocuğumu teste getirirken ne söylemeliyim?

Çocuğunuza yeteneklerini daha yakından tanımak için bir uzman ile birlikte bir uygulama yapacağını, bunun okul alanındaki gibi puanlanan bir sınav olmadığını, kendisinin hangi yetenek alanında desteklenmeye ihtiyacı olduğunu ve nasıl daha iyi öğreneceği konusunda bilgi edineceğinizi söyleyebilirsiniz. Buradaki önemli nokta, ailelerin çocuklarına “Elinden gelenin en iyisini yapmalısın, senden çok iyi sonuçlar bekliyorum” şeklinde çocuğun kaygısını arttıracak cümleler kullanmaması gerektiğidir.

Uygulamaya gelmeden nelere dikkat etmeliyim?

Çocuğunuzun uykusunu iyi almış, dinlenmiş, rahat ve karnının tok olmasına dikkat edilmesi değerlendirme açısından daha iyi olacaktır.

WISC-IV testi kimler tarafından uygulanmaktadır?

Türk Psikologlar Derneği tarafından verilen WISC-IV uygulama sertifikasına sahip, sadece psikologlar tarafından uygulanmaktadır.

WISC-IV testi ne kadar sürmektedir?

Ortalama olarak 1,5 - 2 saat sürmektedir. WISC-IV testinin tekrarı (yeniden uygulama), ilk uygulamanın üstünden en az 1 yıl geçtikten sonra tekrar uygulanabilir. Aynı yıl içinde birden fazla uygulanması önerilmez.

Bu sayfayı paylaşın
Varlık Mah. Teomanpaşa Cad. 174. Sok. Özgül Apt. Kat:1 No:1 Muratpaşa, ANTALYA
+90 553 507 2560
info@antalyadavranisenstitusu.com

Bu site ve içeriğini oluşturan materyallerin kullanım hakları Antalya Davranış Enstitüsü’ne aittir, izinsiz kullanılamaz © 2014 Antalya.

Tasarım Altantois